Het verhaal achter de vlag met 32 zonnestralen

16-04-2022

Tekst: Nico Schinkelshoek 

Drie horizontale banen: de onderste en de bovenste lichtblauw, de middelste wit met een goudkleurige zon in het midden. Voor de meeste mensen is het al snel duidelijk dat het hier om de vlag van Argentinië gaat, maar wat is het verhaal daarachter?

Volgens het Argentijnse ministerie van Cultuur werd de vlag in het jaar 1812 bedacht door generaal Manuel Belgrano. Dat deed hij in wat we vandaag de dag kennen als de stad Rosario, na Buenos Aires en Córdoba de derde grootste stad van het land.

Strijd om onafhankelijkheid

Volgens datzelfde ministerie wilde Belgrano een gemeenschappelijk onderscheidingsteken invoeren voor het leger. Dat vocht toentertijd voor de onafhankelijkheid van Río de la Plata van de Spaanse kolonisten. "In de beginjaren van de revolutie werden uniformen op het slagveld alleen gedragen door degenen die het zich konden veroorloven, dus droegen de meeste troepen burgerkleding. Daarom was het voor de strijdende troepen noodzakelijk een onderscheidend insigne te gebruiken", aldus het Argentijnse Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas.

Belangrijk voor de 'Argentijse held' Belgrano was dat het insigne, de nieuwe vlag dus, op geen enkele wijze gehoorzaamheid aan de Spaanse koning zou tonen. Het koningsgezinde, Spaanse leger maakte vooral gebruik van gele en rode tinten in hun uitdrukkingen. Kleuren die de generaal logischerwijs links liet liggen.

Eerste vlag

Generaal Belgrano ontwierp de twee allereerste vlaggen, die overigens beiden jarenlang zoek waren. Pas in 1883 werden de originele vlaggen teruggevonden in de kapel van Titirí, in de stad Macha, gelegen in het noorden van Bolivia. Ze worden daarom ook wel de Macha-vlaggen genoemd. 

Een van de gevonden vlaggen had echter hele andere kleuren dan blauw en wit: rood, wit en weer rood. Uit onderzoek bleek uiteindelijk dat die verkleuring werd veroorzaakt door een ander materiaal dat zich in dezelfde doos bevond. Geen connectie met de Spanjaarden dus. Deze vlaggen zijn vandaag de dag te bewonderen in het Nationaal Historisch Museum in de hoofdstad.

32 zonnestralen

De toevoeging van de rijzende zon aan de vlag, ook wel de meizon genoemd, zou pas vier jaar na de creatie ervan plaatsvinden. De zegel van Spanje werd in 1816, het jaar waarin het land een Grondwet kreeg en onafhankelijk werd verklaard, vervangen door een eigen zegel. In de Inca-cultuur stelt het symbool de god van de zon, Inti voor.

Deze goudkleurige zon met 32 zonnestralen is overigens dezelfde als die op de eerste munten werd gegraveerd. Volgens Casa Rosada, het werkpaleis van de Argentijnse president, is de helft van die stralen 'vlammend'. De overige zestien staan recht. Volgens een wet die in 1985 werd gemaakt, moet de vlag de zon altijd in het midden tonen. Daarvoor werd ook de vlag zonder zon gebruikt voor ceremoniële bijeenkomsten. Beide versies zien we nog wel steeds terug in het land.  

Vlag op school

Ruim 200 jaar later wappert diezelfde vlag nog altijd door heel Argentinië. Ook voor schoolleerlingen is het belangrijk dat zij bekend zijn met het verhaal van Belgrano, blijkt uit een document van het Subsecretaría de Educación in Buenos Aires.

"Dit is de vlag die Manuel Belgrano bij de dageraad van onze vrijheid creëerde. Hij symboliseert de Argentijnse Republiek, ons vaderland. Het is het symbool van onze vrije soevereiniteit, die mannen en vrouwen en alle volkeren van de wereld heilig maakt", valt er te lezen. "Het vertegenwoordigt ons land en onze zeeën, onze rivieren en bossen, onze vlakten en bergen, de inspanningen van zijn bewoners en de inspanningen van zijn volk."